วิถีซามูไร กับคำถามว่าชีวิตกำลังแลกอะไรอยู่

11 มกราคม 2569

TLDR; ซามูไรไม่ใช่เรื่องเท่หรือการพร้อมตาย
แต่คือการกล้าถามตัวเองว่ากำลังแลกอะไรกับชีวิตอยู่
และยอมวางดาบลงเมื่อถึงเวลาที่ควร

คลิป 7 วิถีซามูไร ทำให้ผมเพิ่งเข้าใจว่า ทำไมการ์ตูนบางเรื่องในวัยเด็กถึงยังติดอยู่ในหัวมาจนถึงวันนี้
มันพาผมย้อนกลับไปนึกถึงเส้นทางในวัยเด็ก ผ่านการ์ตูนที่ตราตรึงใจอยู่สองเรื่อง คือ ซามูไรแชมพู และ เวกาบอน

ก่อนหน้านี้ผมเองก็ไม่เข้าใจนักว่าทำไมถึงรู้สึกผูกพันกับการ์ตูนสองเรื่องนี้มากขนาดนั้น จนกระทั่งได้ดูคลิปดังกล่าว จึงเริ่มมองเห็นคำตอบบางอย่าง

อาชีพซามูไรแทบจะไม่เหมาะกับการเป็น “อาชีพ” ด้วยซ้ำ เพราะเป็นเส้นทางที่เพียงแค่คุณใช้ชีวิตอยู่ ความตายก็อาจมาถึงได้ง่ายดาย บางครั้งมันอาจง่ายกว่าการมีชีวิตอยู่เสียอีก

พร้อมตาย แต่ไม่คิดจะทิ้งชีวิต

ในเรื่องราวของนักดาบ เรามักจะเห็นว่า “จุดจบ” ของตัวละครมักรออยู่ ณ จุดสูงสุดของวิชา เมื่อไปถึงตรงนั้น คำถามที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือ เราได้เห็นอะไร และเราได้สูญเสียอะไรไปบ้างระหว่างทาง
การหาคำตอบของคำถามนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะมีนักดาบเพียงไม่กี่คนเท่านั้นที่มีชีวิตอยู่จนไปถึงจุดสูงสุดได้จริง

ชีวิตของพวกเราก็ไม่ต่างกัน หากไม่ตั้งคำถามกับตัวเองว่า จุดสูงสุดที่เรามุ่งไปนั้นคืออะไร และเมื่อไปถึงแล้ว เราจะได้เห็นทัศนียภาพแบบใด เราอาจเดินไปเรื่อย ๆ โดยไม่เคยรู้เลยว่าเรากำลังแลกอะไรไป

ในเรื่อง เวกาบอน แม้มูซาชิจะได้รับการยกย่องจากสังคมว่าเป็นนักดาบอันดับหนึ่ง แต่เส้นทางของเขากลับค่อย ๆ พาเขาลงจากจุดสูงสุดสู่ความสามัญ ด้วยโชคชะตาที่บีบบังคับให้ต้องหลบหนีการไล่ล่า เขาได้มาใช้ชีวิตอยู่ในหมู่บ้านเล็ก ๆ ที่ไม่มีใครรู้จักอดีตของเขา

และในช่วงเวลานั้นเอง เขาอาจเริ่มรู้สึกว่าได้ละทิ้งตัวตนของ “นักดาบ” ไปแล้ว บางทีอาจถึงขั้นละทิ้งแม้กระทั่งชื่อ “มูซาชิ” ที่เคยแบกรับไว้

ตอนนี้เป็นช่วงที่ผมรู้สึกว่างดงามมาก มันสะท้อนให้เห็นว่ามนุษย์คนหนึ่ง แม้จะมีอดีตที่เต็มไปด้วยความผิดพลาด ก็ยังสามารถเริ่มต้นใหม่ได้
อดีตไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งที่กำหนดอนาคตของเราเสมอไป ทุกคนล้วนเคยพลาดกันทั้งนั้น

การพลาดไม่ใช่เรื่องแปลก แต่การยอมรับ เข้าใจ และปรับปรุงตนเอง เพื่อไม่ให้พลาดซ้ำในอนาคต นั่นต่างหากที่สำคัญ
สำหรับผม นี่ก็คือ “วิถีของซามูไร” เช่นกัน

เหมือนชีวิตที่อาจถูกตัดขาดได้ในดาบเดียว
การตัดสินใจเปลี่ยนแปลงตนเอง ก็สามารถเกิดขึ้นได้ในดาบเดียวเช่นกัน